Policjant bardzo często dociera na miejsce zdarzenia jako pierwszy, jeszcze przed przyjazdem pogotowia. Wypadek drogowy, atak, nagłe zatrzymanie krążenia u przechodnia – w każdej z tych sytuacji liczy się nie tylko wiedza, ale też sprzęt, który funkcjonariusz ma przy sobie lub w radiowozie. W tym artykule znajdziesz przegląd sprzętu ratowniczego stosowanego w polskiej Policji: od indywidualnych pakietów medycznych, przez zestawy R0 i R1, po defibrylatory AED i wyposażenie taktyczno-medyczne jednostek specjalnych.
Rola policjanta w systemie ratownictwa medycznego wynika wprost z ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Policja, obok Straży Pożarnej i Straży Granicznej, należy do jednostek współpracujących z systemem PRM. Oznacza to, że funkcjonariusz z uprawnieniami KPP (kwalifikowanej pierwszej pomocy) jest formalnym elementem systemu ratownictwa – nie tylko osobą, która 201emożna pomóc201d, ale kim015b, kto ma obowiązek podjąć działania ratownicze.
Szkolenie podstawowe każdego policjanta obejmuje 40 godzin zajęć z ratowania zdrowia i życia. Funkcjonariusze, którzy ukończyli kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy (66 godzin zakończonych egzaminem państwowym), uzyskują tytuł ratownika. To najwyższy stopień kwalifikacji dostępny bez wykształcenia medycznego. W ramach KPP policjant może prowadzić resuscytację krążeniowo-oddechową z użyciem AED (automatycznego defibrylatora zewnętrznego), tamować masywne krwotoki, udrażniać drogi oddechowe przyrządowo, unieruchamiać złamania oraz zabezpieczać rany w klatce piersiowej. Uprawnienia KPP są ważne przez 3 lata i wymagają recertyfikacji.
W jednostkach prewencji (oddziałach prewencji, OPP i SPPP) funkcjonują trzyosobowe zespoły medyczne złożone z funkcjonariuszy-ratowników medycznych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 marca 2019 r. zespoły te mają rozszerzone kompetencje w stosunku do ratownika cywilnego: mogą stosować farmakoterapię, uśmierzać ból oraz transportować poszkodowanych do szpitalnych oddziałów ratunkowych. Ich głównym zadaniem jest zabezpieczenie medyczne akcji policyjnych w strefach niebezpiecznych, gdzie cywilne zespoły ratownictwa medycznego nie mają dostępu.
Zanim jednak policjant przystąpi do udzielania pomocy, musi ocenić bezpieczeństwo miejsca zdarzenia. Sprawdza, czy nie ma ryzyka pożaru, uszkodzonych konstrukcji, substancji chemicznych, zagrożenia porażeniem prądem lub wtórną eksplozją. Ocenia też stan poszkodowanego pod kątem ewentualnej agresji. Dopiero po wyeliminowaniu lub ograniczeniu zagrożeń zaczyna działać. Zasada jest prosta: ranny ratownik nikomu nie pomoże.
W 2019 r. Komendant Główny Policji zarządził wyposażenie funkcjonariuszy w indywidualne zestawy medyczne. Zakres wyposażenia zależy od rodzaju pełnionej służby.
Policjanci służby prewencyjnej i kryminalnej otrzymują podstawowy pakiet:
Funkcjonariusze pododdziałów kontrterrorystycznych i komórek realizacyjnych CBŚ dysponują rozszerzonym indywidualnym pakietem medycznym (IFAK), który zawiera:
Staza taktyczna CAT powinna być umieszczona tak, żeby można ją dobyć jedną ręką – zarówno prawą, jak i lewą. Wymaga też właściwego przygotowania: powinna być rozpakowana z folii i złożona w sposób umożliwiający natychmiastowe założenie. Czas od urazu do założenia stazy ma bezpośredni wpływ na szanse przeżycia poszkodowanego z masywnym krwotokiem kończyny.
Zestaw R0 to podstawowy zestaw ratownictwa medycznego przeznaczony do radiowozu i mniejszych komórek organizacyjnych Policji. Jego skład określa Zarządzenie nr 55 Komendanta Głównego Policji z 3 czerwca 2019 r. Zestaw jest przechowywany w torbie wykonanej z materiału Cordura, oznaczonej znakiem białego krzyża w zielonym okręgu i taśmą odblaskową z napisem POLICJA.
Skład zestawu R0 obejmuje m.in.:
Zestaw R0 jest przeznaczony do radiowozu sekcji ruchu drogowego, wydziału kryminalnego, komórki interwencyjnej pionu prewencji, a także do bojowych sekcji antyterrorystycznych i sekcji realizacyjnych CBŚ. Torba ma wymiary 30×38×19 cm, zbudowana jest na wzmocnionym stelażu i pozwala nosić ją na plecach, na ramieniu lub w dłoni. Układ kieszeni zapewnia intuicyjny dostęp do poszczególnych elementów, co ma bezpośrednie przełożenie na czas reakcji w sytuacji kryzysowej.
Zestaw R1 to rozszerzona wersja wyposażenia ratowniczego przeznaczona dla jednostek, które zabezpieczają akcje policyjne z wyższym ryzykiem urazów – m.in. dla oddziałów prewencji i zespołów medycznych OPP/SPPP. Skład R1 obejmuje wszystkie elementy zestawu R0, uzupełnione o sprzęt do zaawansowanych procedur ratowniczych.
Dodatkowe wyposażenie zestawu R1 obejmuje:
Torba do zestawu R1 jest wykonana z tarpaulinu – materiału wodoodpornego i łatwego do mycia, odpornego na przetarcia. Posiada kieszenie boczne na butle tlenowe i maski, tylną przestrzeń na koce termiczne lub opatrunki hydrożelowe oraz kieszeń z miejscem na detektory i maski krtaniowe. Zestaw R1 umożliwia przeprowadzenie niemal wszystkich procedur KPP, a w rękach ratownika medycznego Policji – również procedur zaawansowanego podtrzymywania życia.
Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED) to urządzenie, które analizuje rytm serca poszkodowanego i – jeśli wykryje migotanie komór lub częstoskurcz komorowy bez tętna – wykonuje wyładowanie elektryczne przywracające prawidłową pracę serca. Obsługa AED nie wymaga wykształcenia medycznego: urządzenie prowadzi ratownika głosowo i wizualnie przez całą procedurę, podpowiadając kiedy podłączyć elektrody, kiedy odsunąć się od poszkodowanego i kiedy wykonać wyładowanie. Z tego powodu AED powinna obsługiwać każda osoba, nie tylko przeszkolony ratownik.
W wielu jednostkach patrolowo-interwencyjnych AED jest elementem wyposażenia radiowozu lub komisariatu. Szybkie użycie defibrylatora jest szczególnie istotne przy nagłym zatrzymaniu krążenia (NZK): każda minuta bez defibrylacji zmniejsza szanse przeżycia o ok. 10%. Policjant, który dotrze na miejsce zdarzenia przed pogotowiem, może być jedyną osobą, która zdąży użyć AED w złotym oknie czasowym.
Procedura działania przy NZK wygląda następująco: ocena bezpieczeństwa miejsca zdarzenia, sprawdzenie przytomności i oddechu poszkodowanego, wezwanie pogotowia, natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO), a jeśli w pobliżu jest AED – jego użycie bez przerywania RKO na dłużej niż niezbędne. Szkolenia z zakresu KPP obejmują ćwiczenia z AED zarówno indywidualne, jak i zespołowe, w tym symulacje zdarzeń z udziałem wielu poszkodowanych.
Jednostki specjalne Policji – pododdziały kontrterrorystyczne, BOA (Biuro Operacji Antyterrorystycznych) i komórki realizacyjne CBŚ – operują w środowiskach, gdzie ryzyko urazów balistycznych i wybuchowych jest znacząco wyższe niż w codziennej służbie patrolowej. Wyposażenie medyczne dostosowane do tych warunków wywodzi się z procedur medycyny pola walki TCCC (Tactical Combat Casualty Care), opracowanych na podstawie doświadczeń wojsk specjalnych.
Standard TCCC wyróżnia trzy strefy działania ratowniczego. Pierwsza to strefa bezpośredniego ognia (Care Under Fire), gdzie pomoc ogranicza się do założenia stazy taktycznej i przemieszczenia poszkodowanego poza linię ognia. Druga to strefa taktyczna (Tactical Field Care), gdzie można przeprowadzić bardziej zaawansowane procedury: tamowanie krwotoków w miejscach niedostępnych dla stazy, udrożnienie dróg oddechowych, opatrywanie ran klatki piersiowej. Trzecia to strefa ewakuacji medycznej (TACEVAC), gdzie poszkodowany jest transportowany do punktu opieki wyższego szczebla.
Do typowego wyposażenia indywidualnego funkcjonariusza jednostki specjalnej, poza zestawem IFAK opisanym wyżej, należą nożyczki ratownicze z uchwytem antypoślizgowym działające w grubych rękawicach ochronnych oraz wielofunkcyjne narzędzia taktyczno-medyczne, jak Leatherman Raptor – łączący nożyce do ubrań, przecinak do obrączek, klucz do butli tlenowej i klips do mocowania na oporządzeniu. Cały sprzęt musi być zamocowany w miejscu umożliwiającym jednoręczny dostęp, bo w strefie zagrożenia funkcjonariusz drugą ręką może trzymać broń lub asekurować teren.
Przy zakupie sprzętu taktyczno-medycznego dla jednostek Policji i innych służb mundurowych przez podmiot posiadający stosowną koncesję – taką jak Awares Sp. z o.o. z koncesją MSWiA – możliwe jest zaopatrzenie w sprzęt do zadań specjalnych spełniający normy policyjne i wojskowe, w tym standardy NATO.
Sprzęt ratowniczy dla Policji to nie tylko formalny obowiązek wynikający z zarządzeń KGP. To realne narzędzia, które decydują o tym, czy poszkodowany przeżyje czas między przyjazdem funkcjonariusza a przyjazdem karetki. Od indywidualnego pakietu medycznego z opatrunkiem i stazą, przez zestawy R0 i R1 z pełnym wyposażeniem do KPP, po AED w radiowozie i specjalistyczny sprzęt taktyczno-medyczny dla jednostek specjalnych – każdy poziom wyposażenia ma swoje uzasadnienie i konkretne zastosowanie.
Awares Sp. z o.o. dostarcza sprzęt dla służb mundurowych, w tym Policji, na podstawie posiadanej koncesji MSWiA. W ofercie firmy znajdują się m.in. środki ochrony osobistej, sprzęt taktyczny i wyposażenie BHP marek MSA, WatchGas i DPI. Awares zapewnia też pełne wsparcie po zakupie: serwis, szkolenia i doradztwo techniczne. Jeśli szukasz wyposażenia ratowniczego dla swojej jednostki lub potrzebujesz pomocy w doborze sprzętu zgodnego z aktualnymi zarządzeniami KGP, skontaktuj się z zespołem Awares.
Design: Proformat